VERBAL BEHAVIOR MILESTONES ASSESSMENT AND PLACEMENT PROGRAM (VB-MAPP) NEDİR?

Sözel Davranış Aşamaları Değerlendirme ve Yerleştirme Programı (VB-MAPP, Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) otizm spektrum bozukluğu ve gelişimsel yetersizliği olan diğer çocukları başta dil ve sosyal beceri alanları olmak üzere çeşitli gelişimsel alanlarda değerlendiren, ayrıca kendi beceri izleme sistemine dayalı olarak her bir çocuk için bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanması ve uygulanmasına rehberlik eden bir programdır.

Skinner “sözel davranış (verbal behavior)” terimini işaret dili, sembol değişimi (ör: PECS), yazılı dil, jestler veya iletişim tepkilerinin gözlenebileceği tüm iletişim biçimleri şeklinde tanımlamaktadır. VB-MAPP, B.F. Skinner’ın dil analizi, davranış analizi ilkeleri ve gelişimsel dönüm noktalarına dayalıdır. VB-MAPP, Skinner’ın sözel davranış çalışmalarına dayalı olarak Dr. Mark L. Sundberg tarafından geliştirilmiştir. Dr. Sundberg’in bu konuda 1970’li yıllardan günümüze değil uygulamalı ve kuramsal çalışmaları bulunmaktadır ( https://marksundberg.com/, https://www.vbmappapp.com/).

VB-MAPP yaygın olarak otizm spektrum bozukluğu ve gelişimsel yetersizliği olan diğer çocukları değerlendirmek üzere uygulamalı davranış analizi eğitimi almış kişiler tarafından kullanılmaktadır. Uygulamacılar öncelikle davranış analistleri, özel eğitimciler, dil-konuşma terapistleri ve psikologlardır. VB-MAPP anne-babalar tarafından da kullanılabilir.

VB-MAPP’in Amacı ve İçeriği

• VB MAPP’in amacı eğitimcilerin, farklı alan uzmanlarının ve ailelerin etkili ve doğru bir şekilde Otizm Spektrum Bozukluğu ve diğer gelişimsel yetersizlikleri olan çocukların öğrenme, dil ve sosyal becerilerini değerlendirebilmeleridir.

• Değerlendirme sonuçlarına dayalı olarak VB-MAPP bağlamında müdahale sürecinin planlanması ve yürütülmesi de söz konusudur.

• VB -MAPP öğrenmeyi ve dil gelişimini etkileyebilen güçlükleri de belirlemeye yardımcı olabilecek bir değerlendirme programıdır.

• VB-MAPP değerlendirme süreci, üç farklı gelişimsel dil ve öğrenme yaş aralığına göre (0-18 ay, 18-30 ay, 30-48 ay) uygun şekilde sıralanmış 170 adet ölçülebilir aşamadan oluşmaktadır.

• VB-MAPP değerlendirmesi sonuçları temelinde ise bireye özgü bir program oluşturularak, bireye bu programa dayalı olarak özel eğitim desteği sunulmaktadır.

• VB-MAPP sadece ayrıştırılmış ortamlarda değil, kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında da kullanılmaktadır.

VB-MAPP Türkiye Oluşum Süreci

• OSB ve dil gelişiminde güçlükleri olan bireyler başta olmak üzere tüm gelişimsel yetersizliği olan bireylerde yaygın ve etkili olarak kullanılan bu değerli eserin Türkçe’ye uyarlama çalışmaları Prof. Dr. Yeşim Güleç Aslan, Prof. Dr. Onur Kurt ve Prof. Dr. Hasan Gürgür tarafından gerçekleştirilmiştir.

• Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu ve gelişimsel yetersizliği olan diğer çocukların eğitimine önemli katkılar sağlama potansiyeli olacağını düşünülen VB-MAPP’in yazarı Dr. Mark Sundberg ile iletişime geçilip resmi tüm izinler alınmıştır.

• VB-MAPP’in Türkçe’ye çevrilmesi sürecinde adım adım teknik kavramların doğru kullanımı, içeriğin anlaşılır olması boyutunda çalışmalar gerçekleştirilmiştir. VB-MAPP Türkiye’nin uyarlanması süreci yaklaşık 2 yıl sürmüştür.

VB-MAPP Çevrildiği Diller

  • Arabic Protocol – https://amzn.to/3gt96mg
  • Arabic guidebook –https://amzn.to/3geJmeh
  • Mandarin - www.dangdang.com
  • French (app and web-based only) -www.vbmappapp.com
  • Italian Vannini Editoria Scientifica srl -www.vanninieditrice.it
  • Polish -www.vbmapp.pl
  • Spanish (app and web-based only) -www.vbmappapp.com

  • VB-MAPP TÜRKİYE EKİBİ

    Sözel Davranış Aşamaları Değerlendirme ve Yerleştirme Programı’nın (VB-MAPP, Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) Türkçe uyarlamaları ve uygulama çalışmaları Anadolu Üniversitesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Onur Kurt ve Prof. Dr. Hasan Gürgür ile İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yeşim Güleç Aslan’ın yer aldığı proje ekibi tarafından gerçekleştirilmektedir.

    Prof. Dr. Yeşim Güleç Aslan

    1974 yılında Ankara’da doğdu. 1995 yılında ODTÜ’den Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık alanında lisans, 2002 yılında Marmara Üniversitesinden Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık alanında yüksek lisans derecelerini aldı. 2008 yılında ise Anadolu Üniversitesinden Özel Eğitim alanında “Otistik çocuklar için davranışsal eğitim programı (OÇİDEP) ev uygulaması sürecinin ve sonuçlarının incelenmesi” başlıklı teziyle doktora derecesini aldı. 1995-2010 yılları arasında çeşitli kurumlarda psikolojik danışman ve özel eğitim uzmanı olarak çalışmıştır. Halen, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. VB-MAPP (The Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) isimli programı Türkçe’ye çeviren akademisyenlerden biridir. Emory Üniversitesi ve Marcus Otizm Merkezinde misafir öğretim üyesi olarak bulunmuştur. Ayrıca uzun yıllardır B. F. Skinner Foundation bünyesinde çeşitli çalışmalar ve görevler (Operants dergisi yardımcı editör, vb) yürütmektedir (https://www.bfskinner.org/). Çalışma alanları arasında otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların eğitimi, OSB alanında eğitimci eğitimi ve uygulamalı davranış analizi (UDA) yer almaktadır. Çalışma alanlarıyla ilgili ulusal ve uluslar arası yayınlarının ve seminerlerinin yanı sıra, pek çok ulusal ve uluslar arası eğitime de katılmıştır (Örneğin, Picture Exchange Communication System (PECS) Level 1 Training Certificate of Attendance, VB-MAPP Assessment Training Certificate).
    Detaylı özgeçmiş için: TIKLAYIN


    Prof. Dr. Onur Kurt

    1976 yılında Eskişehir’de doğdu. 1997 yılında Anadolu Üniversitesi’nden özel eğitim alanında lisans, 2001 yılında yüksek lisans, 2006 yılında ise doktora derecesi aldı. Öğretim elemanı olarak göreve başladıktan sonra Küçük Adımlar Erken Özel Eğitim Programı kapsamında aile rehberliği çalışmaları yürüttü. Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü Gelişimsel Yetersizlik Uygulama Birimi’nde otizmli çocuklarla iki yıl uygulama yaptıktan sonra 2005-2006 yılları arasında İngiltere’de bulunan Sunfield Araştırma Enstitüsü ve Sunfield Özel Eğitim Okulu’nda konuk araştırmacı olarak bulundu. Türkiye’de uygulanan ilk erken ve yoğun davranışsal müdahale programı olan OÇİDEP’in (Otistik Çocuklar İçin Davranışsal Eğitim Programı) geliştirilmesi sürecinde yer almıştır. Program kitaplarının yazarlarından biridir. OÇİDEP uygulamalarında danışmanlık görevini yürütmektedir. Otizm alanında yaygın bilinen ve kullanılan programlardan olan TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Related Communication Handicapped) ve ESDM (Early Start Denver Model) programlarına ilişkin İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulamalı eğitimler almıştır. VB-Mapp (The Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) isimli programı Türkçeye çeviren akademisyenlerden biridir. 2019 yılında otizmli çocuklara ortak dikkat becerilerinin öğretimi konusunda öğrencisiyle birlikte yürüttüğü bir doktora tezinin danışmanı olarak YÖK Üstün Başarı Ödülü’nü aldı. Halen 1997 yılında göreve başladığı Anadolu Üniversitesi’nde bulunan Engelliler Araştırma Enstitüsü’nde öğretim üyeliği görevini sürdürmektedir. Ulusal ve uluslararası düzeyde eserleri olan Onur Kurt’un bilimsel ilgi alanları arasında tek-denekli araştırmalar, uygulamalı davranış analizi ve otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitimi yer almaktadır. VB-MAPP (The Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) isimli programı Türkçe’ye çeviren akademisyenlerden biridir.


    Prof. Dr. Hasan Gürgür

    1997 yılında Anadolu Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü, İşitme Engelliler Öğretmenliği Anabilim Dalı’ndan lisans derecesinde mezun oldu. 2002 yılında Ankara Üniversitesi Özel Eğitim Anabilim Dalından yüksek lisans, aynı anabilim dalından 2005 yılında doktora unvanlarını aldı. 2005-2007 yılları arasında Mustafa Kemal Üniversitesi, 2019-2021 yılları arasında Anadolu Üniversitesi Özel Eğitim Bölüm Başkanlığı görevlerini yapmıştır. Halen Anadolu Üniversitesi’nde çeşitli yöneticilik görevlerini sürdürmektedir. Kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarına yönelik ulusal ve uluslararası kuruluşların desteği ile bir çok projede görev almıştır. Çalışma alanları arasında öğretmen yetiştirme, erken özel eğitim ve müdahale, değerlendirme, yönlendirme ve yerleştirme süreçleri yer almaktadır. VB-MAPP (The Verbal Behavior Milestones Assessment and Placement Program) isimli programı Türkçe’ye çeviren akademisyenlerden biridir.